İNSANIN İÇ LABİRENTİ

İnsan, belki de en çok unutmaya sığınan ama geçmişinden asla kaçamayan bir çelişki.

Peki, insanın kendi geçmişiyle barışamaması, sadece büyük hataların sonucu mudur? Aslında hayır. Hiç büyük bir hata yapmadığını düşünen biri bile geriye dönüp baktığında bir pişmanlık gölgesiyle karşılaşabilir. Çünkü insan; her adımda, her ayda, her yaşta kabuk değiştiren bir varlık.

Fakat asıl tuhaflık şurada: Dönüşmek isteriz ama bedelini ödemekten kaçınırız. Bir fincanı elimizle ovalayarak yıkamak yerine, içine sadece temiz su akıtıp kirin kendiliğinden yok olmasını beklemek gibidir bu. Kendi çabamızla ovup arındırmadığımız her anı, içimizde tortu bırakır. Bizse ertelediğimiz o çabanın yerine, hayatın kendi kurallarımızla şekillenmesini umarız. Ve nihayetinde, attığımız adımlardan çok, gösteremediğimiz o cesarete yeniliriz.

İşte pişmanlık, insanın kendi hakikatiyle en çıplak hâlde karşılaştığı o yoğun eşiktir. Kimi zaman bir öfke patlamasıyla, kimi zaman sessiz bir kederle dışa vurur kendini. Ama en nihayetinde insanı tek bir yere sürükler: Kendi iç kabuğuna. Kaçtığımız o mutlak yalnızlığın kapısını aralar, zihnimizin dışarıya kapalı gürültüsünü susturup bizi kendimizle baş başa bırakır. O an, içimizde biriken umutsuzlukların da bastırılmış sızıların da su yüzüne çıktığını hissederiz. Ve ilk kez kaçmadan bakarız onlara. İşte o an anlarız ki yaşanan hiçbir duygu ziyan değil. Hepsi gerçek, hepsi insan olmaya dâhil ve hepsi bizim biricik hikâyemizin ayrılmaz parçaları.

Özünde bu yüzleşme, insanın kendiyle yaptığı o çetin hesaplaşmadan başka bir şey değildir. Tam da bu yüzden, insanı yere seren o kırılma anı, aslında zihinsel bir sıçrayışın ve dönüşümün de başlangıcıdır. Zihnin labirentlerinde kendi düşünceleriyle boğuşan insan, o karanlıktan ancak geçmişe takılı kalmayı bırakarak çıkabilir. Fakat bunu yok saymak, tamamen aşmak anlamına gelmez. İnsan çoğu zaman piştiğini, unuttuğunu sanır. Oysa bastırılan her hesap, hiç beklemediği bir anda yakasına yapışıp onu yeniden o yüzleşme masasına oturtur.

Peki, bu hesap insanı sadece savunmasız anlarında mı yakalar? Bu sorunun belki bir cevabı vardır ama sınırları kolay kolay çizilemez. Çünkü insanı asıl içine çeken, o kaçınılmaz yalnızlıktır. Sanki geçmişin ve geleceğin gölgeleri, insanın yalnız kalacağı o kuytu anı kollar. Yalnızlık çöktüğünde zihnin uğultusu başlar, insan ya geçmişin muhasebesine gömülür ya da geleceğin kaygısına… Ve ironiktir ki avuçlarımızın arasından kayıp giden o biricik “şu an”, sırf bu gürültü yüzünden yıpranır, unutulur. İnsanı asıl tüketen de budur: Yalnızlığın koynunda aşırı düşünmenin girdabına kapılmak.

Düşünmek, çift taraflı bir keskindir. İnsanı dipsiz bir karanlığa da sürükleyebilir, ona en doğru patikayı açacak bir ışık da olabilir. Dışarıdan bakıldığında sıradan görünse de insanın kaderini çizecek kadar devasa bir güce sahiptir. İşte insanı var eden de omuzlarına yük bindiren de bu çelişkidir.

Sen baştan sona bir çelişkisin. Ama unutma, taşıdığın her kilit, kendi anahtarını da içinde gizler.